Menü
Risk Farkındalığı

Binanızın riskli olabileceğini nasıl anlarsınız?

Tek başına bir çatlak ya da eski bir bina yaşı kesin karar verdirmez. Yine de bazı belirtiler, taşıyıcı sistem zayıflığı veya binaya sonradan yapılan hatalı müdahaleler konusunda ciddi uyarı verir. Bu sayfa, resmi inceleme talebine gitmeden önce dikkat edilmesi gereken temel işaretleri özetler.

Haritada senaryo incele Hazırlık listesine geç

Dikkat edilmesi gereken yapısal işaretler

  • Kolon ve kirişlerde eğik, derin veya süreklilik gösteren çatlaklar.
  • Kolon diplerinde ezilme, beton dökülmesi, donatı pası veya demir görünmesi.
  • Zemin katta dükkan açmak için kolon kesilmesi, duvar kaldırılması veya geniş açıklık oluşturulması.
  • Merdiven kovası, asansör boşluğu veya otopark alanında sonradan yapılan düzensiz kesit değişiklikleri.
  • Bina oturması nedeniyle kapı ve pencerelerin kapanmaması, zeminde belirgin eğim oluşması.
  • Yan bina ile kat hizaları uyuşmuyorsa depremde çarpışma riski artabilir.

Hangi belirtiler özellikle ciddiye alınmalı?

Yumuşak kat Zemin katın üst katlara göre çok daha açık ve zayıf bırakılması deprem davranışını kötüleştirir.
Kaçak müdahale Kolon kesme, kiriş kırma, balkon kapatma veya taşıyıcıya zarar veren tesisat işleri risk yaratır.
Korozyon Rutubet, su sızıntısı ve donatı pası betonarme elemanların taşıma kapasitesini azaltabilir.
Zemin etkisi Aynı mahallede bile bina performansı farklı olabilir; zemin türü ve temel sistemi çok önemlidir.

Her çatlak aynı anlama gelmez

Boyada görülen ince yüzey çatlakları ile taşıyıcı sistemdeki eğik ve derin çatlaklar aynı şey değildir. Tespit sırasında çatlağın yeri, yönü, genişliği, sürekliliği ve taşıyıcı elemana denk gelip gelmediği birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle gözlemsel farkındalık yararlıdır ama nihai karar yerine geçmez.

Ne yapmalısınız?

  1. Binanın ruhsat, proje, tadilat ve varsa güçlendirme belgelerini toplayın.
  2. Yapıda kolon kesme veya ağır tadilat yapıldıysa bunu yazılı ve görsel olarak kayıt altına alın.
  3. Yetkili kurumlar veya lisanslı uzmanlar üzerinden resmi/teknik değerlendirme sürecini başlatın.
  4. Belirgin ezilme, ani ayrılma veya taşıyıcı elemanda kopma varsa binayı kullanmaya devam etmeyin ve acil çağrı mekanizmalarını devreye alın.
Acil durum eşiği

Kolon patlaması, demir açığa çıkması, ani oturma, binada belirgin yana yatma veya şiddetli sarsıntı sonrası yeni yapısal çatlaklar varsa bunu sıradan bakım sorunu gibi görmeyin. Hayati risk şüphesi oluşuyorsa profesyonel ekip gelene kadar binaya tekrar girmeyin.